27 February 2017

Channel «سؤزلؤک» created

س

19:34

سؤزلوک

ارشیلیقلیQarşılıqlı : متقابل
قارشینQarşın : علی رغم
قانیتQanıt : ثبوت
قانیتلاماقQanıtlamaq : اثبات کردن
قاورامQavram : مفهوم
قاووشماقQavuşmaq : واصل شدن
قوشارQoşar : شاعر
قوللانماقQullanmaq : به خدمت در آوردن
قونوQonu : موضوع
قونوشماQonuşma : گفتگو
قونومQonum : موقعیت
کسینلیکلهKәsinliklә : قطعیا
کؤتوKötü : بد
کؤکده‌ن بوته‌مچیKökdәn bütәmçi : بنیادگرا
کؤکلوKöklü : ریشه دار
کؤکه‌نKökәn : ریشه
کیتلهKitlә : توده
کیچیمسه‌مه‌کKiçimsәmәk : تحقیر کردن
کیملیکKimlik : هویت
گرچه‌کله‌شمه‌کGәrçәklәşmәk : متحقق شدن
گرچه‌کلیکGәrçәklik : واقعیت
گره‌کسیزGәrәksiz : غیرضروری
گره‌کلیGәrәkli : لازم
گله‌نه‌کGәlәnәk : سنت
گنه‌لدهGәnәldә : عموما
گؤبودGobud : خشن، بی کیفیت
گوجونGücün : مجبوری، تحمیلی
گؤرکسؤزGörksöz : ادبیات
گؤرکولGörkül : ادبی
گؤره‌وGörәv : وظیفه
گؤرونمه‌زGörünmәz : نامرئی
گؤرونوشGörünüş : ظاهر
گؤزله‌مله‌نمه‌کGözlәmlәnmәk : مشاهده شدن
گونلوکGünlük : روزمره
گؤودهGövdә : بدن
گووه‌نمه‌کGüvәnmәk : اعتماد کردن
ماراقلیMaraqlı : جالب
نده‌نNәdәn : علت
نسنهNәsnә : شئی، چیز
وارساییمVarsayım : فرض
وورقوVurqu : تاکید
یاپیلاندیرماقYapılandırmaq : برپاساختن، سازماندهی کردن
یارارYarar : فایده
یاراشماقYaraşmaq : برازنده بودن
یازارyazar : نویسنده
یازقاYazqa : مقاله
یاساYasa : قانون
یالینیقYalınıq : انسان، بشر
یانسیتماقYansıtmaq : منعکس کردن
یانسیرYansız : خنثی، بی طرف
یانسیماYansıma : انعکاس
یایینYayın : نشر
یوکله‌مه‌کyüklәmәk : بار کردن
یؤنYön : جهت
یؤنته‌مYöntәm : روش
یؤنه‌تگیYönәtgi : سیاست
یؤنه‌تگیلYönәtgil : سیاسی
یؤنه‌تیمYönәtim : مدیریت
یئته‌رلیYetәrli : کافی
یئرسوYersu : وطن
یئنیجیلyenicil : مدرن
یئیله‌مه‌کyeylәmәk : ترجیح دادن
یییهYiyә : صاحب
داورانیشDavranış : رفتار
دریمDәrim : اصطلاح
دنلیDәnli : به آن درجه
ده‌یه‌رله‌ندیرمه‌کDәyәrlәndirmәk : ارزیابی کردن
ده‌ییش توخوشDәyiş toxuş : بده بستان
ده‌ییشگهDәyişgә : واریانت
ده‌یینمه‌کDәyinmәk : اشاره کردن
دورومDurum : وضعیت
دوزه‌نDüzәn : سیستم، نظم
دوزئیDüzey : سطح
دوشونگهDüşüngә : ایدئولوژی
دوغالینDoğalın : البته، طبیعتا
دوغرولتوDoğrultu : راستا، استقامت
دؤنه‌مDönәm : دوره، عهد
دویارلیلیقDuyarlılıq : حساسیت
دویقوسالDuyqusal : احساساتی
دویوروجوDoyurucu : تطمین کننده
دیشDış : خارج
دیشیDişi : مونث
دیشیلDişil : مونث
دئگیDegi : سخن
دیل بیلگیسیDil bilgisi : دستور زبان
دیلده‌کDildәk : استدلال
دیلده‌مDildәm : منطق
دیلسه‌لDilsәl : زبانی
دئنه‌تله‌مهDenәtlәmә : کنترل
دئییمDeyim : اصطلاح
ساغلاماقSağlamaq : تامین کردن
سالدیرقانSaldırqan : متهاجم
سانکیSankı : تو گوئی
سانیلماقSanılmaq : گمان شدن
سوبایSubay : مجرد
سوره‌جSürәc : روند
سوره‌کلیSürәkli : متمادیا، پیوسته
سورونلوSorunlu : مساله دار
سونماقSunmaq : تقدیم کردن، عرضه نمودن
سونوجلانماقSonuclanmaq : منتهی شدن
سوی آدSoyad : نام خانوادگی
سؤیوشSöyüş : فحش
سئچیمSeçim : انتخاب
سیلیکSilik : غیرمهم، غیربرجسته
سلهکSәlәk : سخاوتمند
سئیره‌کSeyrәk : نادر، به ندرت
قاباQaba : خشن
قاپساییجیQapsayıcı : شامل
قاتقیQatqı : سهم
قاتیQatı : سرسخت
قاچینیلیرQaçınılır : آنچه از آن اجتناب می شود
قارشیتQarşıt : ضد، مقابل
قارشیلیقQarşılıq : معادل
تؤره‌ن: مراسیم، Törən
تاپماجا: معما، Tapmaca
تاپچاق: آدرس، Tapçaq
تؤشگومه‌ک: نفس نفس زدن، Töşgümək
تؤکونتو:چیزی که ریخته شده باشد، مثل ریز مانده ها از قیچی کردن لباس
تاپینتی‌لار: کشفیات، Tapıntılar
تانری: الله، Tanrı

19:34

فتحه: اوسترهÜstrə-
فردا: یارینYarın-
فردی: بیرئیسله‌لBireysəl-
فرمان دولتی: یارلیقYarlıq-
فرمت: بیچیتBiçik-
فرهنگ لغت: سؤزلوکSözlük-
فرهنگ: اکینجƏkinc-
فرهنگی: اکینجسه‌ل Əkincsəl-
فست فود: یئ‌گئتYeget-
فسیل: داشیلDaşıl-
فلسفه: بؤگوشBögüş-
فلسفی: بؤگوشسه‌لBögüşsəl-
فلوچارت: ایزله‌نجİzlenc-
فلیسوف: بؤگوشچوBögüşçü-، بؤگوBögü-
فناوری: قوراشدیریم Quraşdırım-
فنومن: اولونتوOluntu-
فهرست: دیزینDizin-
فوآر: سونالقاSunalqa-
فوریه: بوزBoz-
قابل: یئته‌نه‌کلیYetənəkli-
قابلیت: یئته‌نه‌کYetənək-
قاعده: قورال Qural-
قافیه: اویاقUyaq-
قانون اساسی: آنایاساAnayasa-
قانون: یاساYasa-
قانونمند: یاسالیYasalı-
قانونی: یاسالYasal-
قدمگاه: آددیملاقAddımlamaq-
قرص: تکه‌ره‌کTəkərək-
قرنطینه: قاپانتیQapantı-
قرون وسطی: اورتاچاغOrtaçağ-
قسمی: تیکه‌لTikəl-
قطعه: تیکهTike- ، تیکه‌مTikəm-
قمری (سال): آیسال ایلAysal il-
قید (دستور زبان): بلیرته‌جBəlirtəc-
کاریزما: گیزه‌مGizəm-
کاریزماتیک: گیزهملیGizəmli-
کامپیوتر: بیلگی‌سایارBilgisayar-
کتاب: پیتیکPitik-
کتابچه: پیتیکجیکPitikcik-
کتابخانه: پیتیک‌ائویPitikevi-
کتابفروشی: پیتیکچیPitikçi-
کسره: آستراAstra-
کشور: اؤلکه Ölkə-
کلاسیک: کؤکله‌شیک Kökləşik-
کمال گرا: لاپچیLapçı-

19:34

سالگرد: ایل دؤنوم İldönüm-
سال‌گشت: ایل دؤنومİldönüm-
ستون: اؤرهÖrə-
سخن: دئگیDegi-
سرزمین: یورتYurt-
سرمایه گذاری: یاتیریمYatırım-
سریال: دیزیDizi-
سطح: دوزئی Düzey-
سعید: قوتلوQutlu-
سکو: سککیSəkki-
سکولار: بوندالی Bundalı-
سکولاریسم: بوندالیق Bundalıq-
سلف سرویس: سئچ‌آلSeçal-
سمینار: بیلگیتایBilgitay-
سناریو: گلیشگیGəlişgi-
سند رسمی: توغرالی بلگه- Tuğralı Bəlgə
سند: بلگهBəlgə-
سندروم: بلیرگیBəlirgi-
سه شنبه: توزگونTozgün-
سیاست: یؤنه‌تگی Yönətgi-
سیاستمدار: یؤنه‌تگیچیYönətgiçi-
سیاسی کردن: یؤنه‌تگیلله‌شدیرمهYönətgilləşdirmə-
سیاسی: یؤنه‌تگیلYönətgil-
سیستم: دوزگهDüzgə-
شارژ کردن: دولوملاماقOlumlamaq-
شارژ: دولومDolum-
شاعر: قوشارQoşar- ، قوشوقچوQoşuqçu-
شاعرانه: قوشارجاQoşarca-
شال: آتقیAtqı-
شاهد: تانیقTanıq-
شراب: چاخیر Çaxır-
شرابفروش: چاخیرچیÇaxırçı-
شرط: قوشول Qoşul-
شرکت: پایلاشقاPaylaşqa-
شعبه: قوپشو Qopşu-
شعر: قوشوقQoşuq-
شعور: بیلینجBilinc-
شمال: قوزئیQuzey-، قوزایQuzay-
شمسی (سال): گونه‌ش ایلیGünəş ili-
شمعدان: تونشوTünşü-
شنبه: ائلگون Elgün-
شیر: آسلانAslan-
صدراعظم: اولوباخانUlubaxan-
صرفا: یالنیزYalnız-
صفت: اؤنادÖnad-
صلاحیت: یئتگه-Yetgə

19:34

دیپلم: یئته‌رگهYetərgə-
دین: بوته‌مBütəm-
دینام: دئوینگهDevingə-
دینامیک (علم): دئویم بیلیمDevimbilim-
دینامیک (هر چیز متحرک): دئوینگه‌نDevingən-
دیندار: بوته‌ملیBütəmli-
دیوار: هؤره‌کHörək-
رادیاسیون: ایشینیمIşınım-
راستا: دوغرولتوDoğrultu-
رایج: ایشله‌ک İşlək-
رایزن: گه‌نه‌شمه‌نGənəşmən- ، گنه‌شچی- Gənəşçi
رژیم (سیاسی): دوزه‌نDüzən-
رسانه: اورتالOrtal-
رستاخیز: دیرچه‌لیشDirçəliş-
رسمی: توغرالیTuğralı-
رسمیت: توغرالیلیقTuğralılıq-
رقاص: بیییجیBiyiçi-
رکاب: باساریق Basarıq-
رکلام: جارلاوCarlav-
رل: اوینامOynam-
رمان: سورچه‌کSürçək-
رنسانس: دیرچه‌لیشDirçəliş-
روایت: آنلاتیAnlatı-
رودخانه بزرگ: ایرماقIrmaq-
روزنامه نگار: اته‌رگیچی Ətərgiçi-
روزنامه نگاری: اته‌رگیچیلیکƏtərgiçilik-
روزنامه: اته‌رگی Ətərgi-
روند: سوره‌جSürəc-
ریشه شناسی کردن: کؤکه‌نله‌مه‌کKökənləmək-
ریشه شناسی: کؤکه‌نله‌مهKökənləmə-
ریشه: کؤکه‌نKöken- ، کؤک Kök-
زاویه: آچیAçı-
زکام: توماوTumav-
زیارتگاه: گؤروشگهGörüşgə-
زیان: ایته‌مİtəm-
ژانویه: اوجاقOcaq-
ژورنالیست: اته‌رگیچی Ətərgiçi-
ژوئن: چیچه‌ک Çiçək-
ژوئیه: اوراقOraq-
سابق: گئچمیشGeçmiş-
سابقه دار: گئچگیلیGeçgili-
سابقه: گئچگیGeçgi-
ساحه: آلان Alan-
سازمان: هؤرگوتHörgüt-
سالشمار: ایل سایارİlsayar-

28 February 2017

س

22:52

سؤزلوک

حیاط خلوت: آرخاآولیArxaavlı-
خیانت: دؤنه‌کلیکDönəklik-
داستان بلند: سورچه‌کSürçək-
دامقا: مهر Damğa-
دانائی (ناشی از دانش): بیلیBili-
دانس کردن: بیییمه‌کBiyimək-
دانس: بیییBiyi-
دانستن: بیلمه‌کBilmək-
دانستنی: بیلیکBilik-
دانسته: بیلیکBilik- ، بیلیشBiliş
دانسوز: بیییچیBiyiçi-
دانش (سیستم دانائیها): بیلیمBilim-
دانش آموز: اؤیره‌نجی Öyrənci-
دانشجو: اؤیره‌نگه‌ن Öyrəngən -
دانشکده: بوشقورلوقBoşqurluq-
دانشگاه: بیلی یورتBiliyurt-
دانشمند: بیلگینBilgin-
داننده: بیلیجىBilici-
دائره المعارف: بیلی‌پیتیکBilipitik- ، بیلگی‌پیتیکBilgipitik-
دبستان: ایلک اوخولİlkoxul-
دبیر: اؤیره‌تمه‌ن Öyrətmən-
درصد: یوزدهYüzdə-
دریا: دنیزDəniz-
دریاچه: گؤل Göl-
دریانورد: دنیزچیDənizçi-
دسامبر: آرالیق آیی Aralıq-
دسته سلاح: بالچاقBalçaq-
دسته: تاخیمTaxım-
دکتر: ساغینSağın-، ساغالتمانSağaltman -
دکترا: اؤگه‌لیکÖgəlik-
دکترین: بوشقوتBoşqut-
دکور: هؤره Hörə-
دکوراسیون: هؤره‌له‌مه‌کHörələmek-
دلیل آوردن: دیلده‌مه‌کDildəmək- ، دیلده‌کله‌مه‌کDildəkləmək-
دلیل: دیلده‌کDildək-
دمکرات: ائل‌ارکچیElərkçi-
دمکراتیزاسیون: ائل‌ارکیلله‌شمهElərkilləşmə-
دمکراتیک: ائل‌ارکیلErlərkil-
دمکراسی: ائل‌ارکElərk- .
دوچرخه: قوشاتکه‌رQoşatəkər- ، یئل آتYelatı
دوره: دؤنه‌مDönəm-
دوشنبه: باشگونBaşgün-
دوشیزه: بیکهBikə-
دولت: ارکله‌تƏrklət-
دولتی: ارکله‌تیلƏrklətil-
https://t.me/suzluk

2 March 2017

س

11:21

سؤزلوک

توانستن: اوماقUmaq-
توطئه: قوراماQurama-
تولید کردن: اوره‌تمه‌کÜrətmək-
تولید: اوره‌تیمÜretim- ، اوره‌تمهÜrətmə-
تئوری: قورامQuram-
تئوریسین: قورامجی Quramcı-
تئوریک: قورامسالQuramsal-
جاودان: منگیMəngi-
جاودانی: منگیMəngi-
جایزه: اؤدولÖdül-
جلسه: اوتورومOturum-
جمعیت: توپلولوقToplum-
جنگ کردن: ساواشماقSavaşmaq-
جنگ: ساواشSavaş-
جنگیدن: ساواشماقSavaşmaq-
جواب (سوال): یانیتYanıt-
جواب (عمل): قارشیلیقQarşılıq-
جواب دادن: یانیتلاماقYanıtlamaq-
جواب: یانیت Yanıt-
جولای: اوراق آییOraq ayı-
چشم براه بودن: گؤزله‌مه‌کGözləmək-
چشم داشت: گؤزله‌نتیGözlənti-
حاضر شدن: آنینماق Anınmaq-
حاضر کردن: آنیتماقAnıtmaq- ، آنیقلاماقAnıqlamaq-
حاضر: آنیقAnıq-
حال: دورومDurum-
حاوی بودن: ایچه‌رمه‌کİçərmək-
حجت: دیلده‌کDildək-
حرب: ساواشSavaş-
حرکت: ترپه‌نیمTərpənim- ، ترپه‌نیشTərpəniş-
حقیقتگرا: گرچه‌کچیGerçəkçi-
حیوان آزمایشگاهی: دئنه‌کDenək-
خاطره: آنی Anı-
خائن: دؤنه‌کDönək-
خریطه: یئرکیپYerkip-
خطر: توداTuda-
خطیر: تودالیTudalı-
خوانا: اوخوناقلیOxunaqlı-
خواننده (آواز): ییرچیYırçı- ، ییرلاییچیYırlayıçı-، ییرامانYıraman- ، ییراوYırav-
خواهش کردن: اؤتونمه‌کÖtünmək- ، اؤتوک ائتمه‌کÖtük etmək-
خواهش: اؤتونجÖtünc- ، اؤتونوÖtünü-
خواهشمند: اؤتوکچوÖtükçü-
خودمختار: اؤز‌ارک Özərk-
خودمختاری: اؤزارکلیک Özərklik-
خورشید گونه‌شGünəş-
خیابان: اورامUram-
https://t.me/suzluk

Channel photo changed

3 March 2017

س

19:10

سؤزلوک

یشگفتار: اؤنسؤزÖnsöz-
پیشنهاد شدن: اؤنه‌ریلمه‌کÖnərilmək-
پیشنهاد کردن: اؤنه‌رمه‌کÖnərmək-
پیشنهاد: اؤنه‌ریÖnəri-
پیوسته: سوره‌کلیSürəkli-
تاثیر متقابل: ائتگیله‌شیمEtgiləşim-
تاثیر: ائتگیEtgi-
تاثیرگذار: ائتگه‌نEtgən-
تاریخ (علم): اؤته‌ک- Ötək
تاریخ (مورخه): ایلایگونİlaygün-
تاریخ بنا: یاپیم اؤته‌ییYapımötəyi -
تاریخدان: اؤته‌کچیÖtəkçi-
تبرک کردن: قوتادماقQutadmaq-
تبریک گفتن: قوتلاماق Qutlamaq-
تبریک: قوتلاماQutlama-
تبعید شدن: سورولمه‌کSürülmək-
تبعید کردن: سورمه‌کSürmək-
تبعید: سورگونSürgün-
تبعیدی: سورگون Sürgün-
ترتیب دادن: دوزه‌نله‌مه‌کDüzənləmək-
ترتیب داده شده: دوزه‌نله‌نمیشDüzənlənmiş-
ترتیب یافته: دوزه‌نله‌نمیشDüzənlənmiş-
ترتیب: دوزه‌نDüzən-
ترجمه کننده حرفه اى: چئویرمه‌نÇevirmən-
ترجمه کننده موقتى: چئویره‌نÇevirən-
ترجمه: چئویری Çevirı-
تشعشع: ایشینلاماIşınlama-
تشکیلات: هؤرگوت Hörgüt-
تعادل برقرار کردن: دنگه‌له‌مهکDəngələmək-
تعادل: دنگه Dəngə-
تعریف کردن: تانیملاماقTanımlamaq-
تعریف: تانیمTanım-
تقاضا کردن: اؤتونمه‌کÖtünmək-
تقاضا کننده: اؤتوکچوÖtükçü-
تقاضا: اؤتونجÖtünc- ، اؤتوکÖtük-
تقدیم کردن: سونماقSunmaq-
تقدیم: سونومSunum-
تکامل یافتن: ائوریلمه‌کEvrilmək-
تکامل: ائوریمEvrim-
تمدن: اویقارلیقUyqarlıq-
تمنا: اؤتونوÖtünü -
تمنی: اؤتونوÖtünü-
تموج: دالقیرماDalqıma-
تناقض: چلیشگیÇəlişgi-
تهلکه: تودا Tuda
توانا: اوقان Uqan-
https://t.me/suzluk

19:12

پاره: تیکهTikə-، تیکه‌مTikəm-
پارو: کوره‌کKürək-
پاسپورت: گئچیشگهGeçişgə -
پاسخ گفتن: یانیتلاماقYanıtlamaq -
پاسخ: یانیتYanıt-
پانسیون: یاتیلیYatılı-
پانل دیواری: دورباخ-Durbax
پایتخت: باشکند-Başkənd
پتانسیل: گیزیل-Gizil
پخش کردن: یایماق-Yaymaq
پدر: آتا- Ata
پدرسالار: آتاارکیل-Ataərkil
پدیده (درک کردنی): گؤرونگو-Görüngü
پدیده: اولونتو-Oluntu
پرتگاه: اوچوروم-Uçurum
پرفورمانس: ائدیم-Edim
پرنسیب: ایلکهİlkə-
پروسس: سوره‌جSürəc-
پروسه: سوره‌ج- Sürəc
پروفیل: یانایYanay-
پریودیک: سوره‌لی Sürəli-
پزشک: ساغین-Sağın ، ساغالتمان Sağaltman-
پزشکی: اونوم-Onum
پست اکسپرس: چاپار یام-Çapar yam
پست خالی (برای استخدام): بوشالقی-Boşalqı
پست کردن: یاملاماق-Yamlamaq
پستچی: یامچی-Yamçı
پستخانه: یام-Yam، یام ائویYamevi
پسوند: سون‌اکSonək-
پشتگرم: آرخایین-Arxayın
پلاتفرم: سککی-Səkki
پلاکارت: یازاس-Yazas
پنج شنبه: اورتاگون-Ortagün
پودر: توزاقTozaq -
پوره: ازمهƏzmə -
پوستین: کورکKürk-
پوشه: قوولوقQovluq -
پول خرد: بؤلونگه‌ن آخچا- Bölüngən Aqça
پول: آخچا- Axça
پولی: آخچالی-Axçalı
پوئما: قوشاق-Qoşaq
پیامک: ائلگی-Elgi
پیدا کردن چیز گمشده: تاپماقTapmaq-
پیدا کردن: بولماقBulmaq-
پیروز: اوتقانUtqan-
پیروزی: اوتقوUtqu- ، اوتومUtum
https://t.me/suzluk

4 March 2017

س

13:00

سؤزلوک

1 ـ گؤز : خود واژه گؤز بیش از 10 معنا دارد مانند: چشم ، قنات ، سوراخ ، دهانه پل ، حسرت ، انتظار ، دهانه ، سر نخ.

2 ـ گؤزه: چشمه ای با اطراف سرسبز

3 ـ گؤزت : مواظب باش ، چشمت به آنجا باشد.

4 ـ گؤزله : منتظر باش ، چشم انتظار باش (ما به اشتباه بجای گؤزت (مواظب باش) می گوییم: گؤزله!)

5 ـ گؤزل : زیبا ، چشم نواز

6 ـ گؤزلوک : عینک

7 ـ گوزگو: آئینه (در اصل گؤزگو یعنی وسیله دیدن)

8 ـ گؤستر : نشان بده (در اصل گؤزتر)

9 ـ گؤزه نک : سوراخ های ریز بدن یا گیاهان

10 ـ گؤزندیریک : نقاب صورت حیوانات برای جلوگیری از آزار حشرات

11 ـ گؤزه مه : رفو (سوراخ ها یا چشمها را بهم دوختن)

12 ـ گؤز اول: حواست باشد ، چشمت به این باشد

13 ـ گؤز ائوی: حدقه چشم

14 ـ گؤزآچیق : هوشیار

15 ـ کور گؤز یا شور گؤز : چشم هیز

16 ـ گؤز اودو : خشم (گؤز اودون آلماق یعنی ترساندن)

17 ـ گؤزجو : نگهبان

18 ـ گؤز قارال : غروب ، سیاهی رفتن چشم

19 ـ گؤزتمن : ناظم

20 ـ گؤزه تیم : نظارت

21 ـ گؤزلم : مراقب

22 ـ گؤزلش : احتیاط کن

23 ـ گؤزونک : از ابزار خیمه و چادر

24 ـ کؤسته بک : موش کور

25 ـ گئجه گؤزو : نیمه شب

#تورکی_هنر_است
https://t.me/suzluk

5 March 2017

س

13:39

سؤزلوک

👆جانیمیزین اؤگه‌لرین تورکجه اؤیرنک

https://t.me/suzluk

س

19:19

سؤزلوک

پاره: تیکهTikə-، تیکه‌مTikəm-
پارو: کوره‌کKürək-
پاسپورت: گئچیشگهGeçişgə -
پاسخ گفتن: یانیتلاماقYanıtlamaq -
پاسخ: یانیتYanıt-
پانسیون: یاتیلیYatılı-
پانل دیواری: دورباخ-Durbax
پایتخت: باشکند-Başkənd
پتانسیل: گیزیل-Gizil
پخش کردن: یایماق-Yaymaq
پدر: آتا- Ata
پدرسالار: آتاارکیل-Ataərkil
پدیده (درک کردنی): گؤرونگو-Görüngü
پدیده: اولونتو-Oluntu
پرتگاه: اوچوروم-Uçurum
پرفورمانس: ائدیم-Edim
پرنسیب: ایلکهİlkə-
پروسس: سوره‌جSürəc-
پروسه: سوره‌ج- Sürəc
پروفیل: یانایYanay-
پریودیک: سوره‌لی Sürəli-
پزشک: ساغین-Sağın ، ساغالتمان Sağaltman-
پزشکی: اونوم-Onum
پست اکسپرس: چاپار یام-Çapar yam
پست خالی (برای استخدام): بوشالقی-Boşalqı
پست کردن: یاملاماق-Yamlamaq
پستچی: یامچی-Yamçı
پستخانه: یام-Yam، یام ائویYamevi
پسوند: سون‌اکSonək-
پشتگرم: آرخایین-Arxayın
پلاتفرم: سککی-Səkki
پلاکارت: یازاس-Yazas
پنج شنبه: اورتاگون-Ortagün
پودر: توزاقTozaq -
پوره: ازمهƏzmə -
پوستین: کورکKürk-
پوشه: قوولوقQovluq -
پول خرد: بؤلونگه‌ن آخچا- Bölüngən Aqça
پول: آخچا- Axça
پولی: آخچالی-Axçalı
پوئما: قوشاق-Qoşaq
پیامک: ائلگی-Elgi
پیدا کردن چیز گمشده: تاپماقTapmaq-
پیدا کردن: بولماقBulmaq-
پیروز: اوتقانUtqan-
پیروزی: اوتقوUtqu- ، اوتوم
Utum
https://t.me/suzluk

6 March 2017

س

21:56

سؤزلوک

https://t.me/suzluk

8 March 2017

س

10:08

سؤزلوک

آراچی: میانجی، واسطه، Araçı
آراشدیرما: پژوهش، تحقیق، جستجو، Araşdirma
آراشدیریجی: محقق، Araşdirıcı
آراماق: آختارماق، Aramaq
آران: دشت، مقابل کوهستان، Aran
اربه: تراز، مبنا، Ərbə
آرتیرما: مزایده، Artirma
آرتیقلاشا: تصاعدی، Artiqlaşa
https://t.me/suzluk

12 March 2017

س

12:10

سؤزلوک

دوغانین (طبیعتین) تورکجه آدلارین اؤیرنک :
Deniz→دریا→دنیز
Göl دریاچه→گؤل
Çay→رودخانه→چای
Ada→جزیره→آدا
Yarım ada→شبه جزیره→یاریم آدا
Qıraq→ساحل→قیراق
Topraq→خاک→توپراق
Bulaq→چشمه→بولاق
Təpə-Zirvə→قله→تپه-زیروه
Dağ→کوه→داغ
Günəş→خورشید→گونش
Ay→ماه→آی
Ulduz→ستاره→اولدوز
Bulud→ابر→بولود
Duman→مه→دومان
Şırran.şəlalə→آبشار→، شلاله،شیرران
Gül-Çiçək→گل→گول-چیچک
Meşə→جنگل→مشه
Orman→جنگل→اورمان
Açın→طبیعت-دنیا→آچین
Doğu→شرق→دوغو
Dan→مشرق→ دان
Batı→غرب→باتی
Dün→مغرب→دون
Quzey→شمال→قوزی
Güney→جنوب→گونی
Quruluq →خشکی→قورولوق
Quru→خشک→قورو
Ağac→درخت→آغاج
Göy→آسمان→گوی
Gecə→شب→گجه
Gündüz→روز→گوندوز
Fırtına, qasırqa→طوفان→فئرتنا.قاسرقا
Yel→باد→یئل
Toz topraq→گرد وخاک→توز توپراق
Burulğan→گردباد-گرداب→بورولغان
Daş→سنگ→داش
Qaya→صخره→قایا
Su→آب→سو
Dolu→تگرگ→دولو
Qar→برف→قار
Yağmur→باران→یاغمور
Göy qurşağı→رنگین کمان→گوی قورشاغی
Çöl→دشت→چؤل
Gül-Çiçək→گل→گول -چیچک
yer→زمین→یئر
Hava→هوا→هاوا

https://t.me/suzluk

س

13:28

سؤزلوک

ترجمه کلمات فارسی به تورکی

باید : گرک
ببخشید : باغیشلایین
ببر : توغای
بحث : دارتیشما
بحران : بونالیم
بخت : یازی ، ایریس
بختیار :‌ موتلو
بخش : بؤلوک ، بؤلوم
بخشنامه : گئنلگه
بخصوص : آیریجا ، اؤزللیکله
بخیل : قیسقانجلی
بخیه : سیریق
بد : پیس
بد اخلاق : تؤرل سیز
بدبخت : قارا گون ، اوغورسوز
بدبین : قارامسار ، اومودسوز
بد حال : پیس آیاقدا
بدرقه کردن : یول اؤتورمک ـ سالماق
بدهی : وئره جک ، اؤدونج
برای همیشه : بیر یوللوق
برتر : اوستون
برتری : اوستونلوک
برشته : قیزارمیش
برعکس : ترسینه ، ترسه سینه
برکت : بوللوق
برگشت : قاییدیش
برنده : اودان ، آپاران
بریدگی : دؤنگه
بستر : یاتاق
بستر رود : چایلاق
بستنی : دوندورما
بسته : قاپالی باغلی
بشر دوستانه: اینسان سئور
بعضی : بیر پارا ، بیراز
بلا : قادا
بلند گو : سس اوجالدان
بن بست : چیخماز
بنده : کؤله ، قول
بنیانگذار : قوروجو
بوته : کول
بوسه : اؤپوجوک ، اؤپوش
بومی : یئرلی
به جا : یئرینده
به اضافه : آرتیم
به اندازه کافی : یئترلی
به خاطر: اوغروندا ، اوچون
بهره : فاییز
به عهده گرفتن : بویونا آلماق
به قول..‌:دئمیشکن
بهمن ماه : دوندوران آی
بی امان : آجیمادان
بی اهمیت : اؤنم سیز
بی تفاوت : سایماز
بی چاره : یازیق
بی حیا : اوتانماز ، ییرتاق
بی سرپرست : باش سیز
بی سلیقه ، شلخته :پینتی
بیشتر: چوخراق
بی شرم : اوتانماز
بی فایده : یاراماز
بی عرضه : باجاریق سیز ، افل
بی غیرت : دامارسیز
بیکار : ایش سیز
بیگانه : یاد ، اؤزگه
بیمار : آلیز
بی میل : کؤنول سوز
بی نمک : شیت
بیننده : باخان
بی نهایت: اوج سوز ،
بینوا : یازیق ، یوخسول
ائتلاف کردن : آنلاشماق ، بیرلشمک
ابتدا : اؤنجه ، ایلک
ابتکار : یئنیلیک
ابر : بولود
ابریشم : ایپک
ابزار : یاراق ، دیلک
ابطال : پوزما
ابلاغ کردن : چاتدیرماق
ابهام : آنلاشیلماز
اتحاد : بیرلیک
اتصال دادن : بیتیشدیرمک
اتفاق : اولانیش
اتوبان : گئن یول
اثر : ایز ، قالیق
اثر انگشت : بارماق یئری
اجتماع : توپلانتی
اجنبی : یابانجی
احترام : سایغی
احتیاج : ایستک
احساس : دویغو
احضاریه : چاغریش ورقه سی
احیاء کردن : ساملا ماق ، جانلاندیرماق
اختتامیه : قورتولوش
اختلاف : قارشیلیق ، اویوشمازلیق
اجازه ، دئم آلیش ، بوشوق
اختیاری : کؤنولجه
اخفال کردن : قورشاماق
اخلاق : تؤرل
اخیرا : بو یاخیندا ، تزه لیکده
ازدواج : ائولنمه
اداره : باخانلیق ، ایش یئری
اداره کردن : دولاندیرماق
ادامه ، دنباله : آرد ، اوزانتی
ادب : قاناجاق
ادبیات شفاهی : ائل سؤزو
ادعا : اؤز سؤزلوک
ادویه : تاملیق ، دادیم
اذیت شدن : اینجیمک
اراده : ایستنج
ارتباط : باغلانتی ، ابلگی
ارث رسیدن : آتادان چاتماق
اردیبهشت ماه : قیزاران آی
ارزان : اوجوز
ارزش : دیر
ارزیابی : دیرله مه
ارسال کردن : گؤندرمک
ارشد : ایلکین
ارره : میشار ، بوخچو
ازدحام : باساباس ، اؤیکوم
از صمیم قلب : اورکدن
از قبل : قاباقجادان ، ‌اؤنجه دن
اسارت : توتساقلیق
اساس : تمل ، دوزگو ، باشقی
اسباب بازی :اویونجاق ، قولچاق
استاندارد : اؤلچونلو ، دوزگو
استبداد : ایتکلیک ، زورلوق
استخر : گؤلمه جه ، چیمریک
استراحت کردن : دینجلمک
استعفا : ایشدن چیخما
استفاده کردن : قوللانماق
استقامت : دایانیش
استقبال کردن : قارشیلاماق
اسفند ماه : بایرام آیی
اسیر : توتساق ، توتوقلو
اشاره : گؤسترمه ، بئلگی
اشتباه : یالنیش ، یانلیش
اشتباه کردن ، یانیلماق
اشتراک کردن : قاتیلماق
اصلیت : کیملیک
اصول : یؤندم
اضافه : آرتیق
اضطراب : بون ، تؤکونتو
اطاعت کردن : بویون اگمک
اظهار نظر : سؤز اوزه چیخارتما
اعتباری : سایماجا
اعتراض ، قارشیلیق ، دیللنمه
اعتراض کردن : دیللنمک
اعتراف کردن : کؤنمک
اعتقاد : اینام
اعتقاد داشتن : اینانماق
افتخار : اونور
افسانه : آنیز ، اولامیش
افسرده : اؤزگونلو ، سولموش
افشا : آچیقلاما
افقی : یاتای
اقامت : دوشرگی
اقلیت : آزغینلیق ، آزینلیق
اقیانوس : تالای
اکثریت : چوخلوق
التماس کردن : یالوارماق
امتحان : سیناق
امر : بویوروق ، یارلیق
امکان ، احتمال : اولاناق
امتنماع کردن : ال چکمک
امتیاز : اوستونلوک ، اردم
امداد : یاردیم
امروزی : بوگونکو
امضا ء کردن : قول چکمک
https://t.me/suzluk

س

22:11

سؤزلوک

آچیقلاما:
چیرتلاما = باشینا کیبریت تاخیلان بالاجا پارتلاییجی.
مین ایللیک = هزاره
سومر = ایلک الفبانی چیخاردان ایلتیصاقی دیللی ( پروتورک) اسگی تمدن یا اویغارلیق.
اورارتو=میلاددان قاباق پروتورک بیر قوم ساراب شهرینده داش یازیسی(کتیبه)سی وار.
ساوجی= پیغمبر، یولاواج، قیلاووز.
اود گونولوک= هدیه مخصوص چهارشنبه سوری.
گؤی آت= قانادلی آت.
گئدرگی= فانی
بوزکچه= بالاجا کوزه، آغزی بوزولموش بیر کوزه، بیزکچه ده دئییلیر.
سیندیریشماق= بیر بیرینین یومورتاسین چاققیشدیراراق سیندیرماق، یومورتا اویونو.
نوو اوستو= سو اوستو، اود گونو دان سوکولنده سحر تئزدن چایلاردا سو اوستونه گئتمک اؤزو ایچین خاص مراسیم و تؤره ندیر، دگیرمان یا چای قیراغینا گئدیب سو ایله دانیشماق.
اودجاق = اوجاق، آتشگاه
سایین= مقددس، مورد احترام
https://t.me/suzluk

21 March 2017

س

12:05

سؤزلوک

Video file

Not included, change data exporting settings to download.

05:00, 12.9 MB

💎Ulu #Oğuz_Xan'ın alqası.

💎اۇلۇ اوْغۇزخانین
آلقاسی(دوعاسی)

23 March 2017

س

11:11

سؤزلوک

#فعل_متعددی
حرف ت میتواند به افعال متعددی که با لا la له ləخاتمه یافته اند اضافه شود و آنها را متعددی سازد!
آنلا- آنلات anla- anlat (بفهم، بفهمان)
ایشله- ایشله‌ت işlə - işlət ( کارکن، به کار گیر)
باشلا- باشلات başla- başlat ( شروع کن، باعث شروع چیزی شو)
داغلا- داغلات bağla- dağlat ( داغ کن، باعث داغ کردن چیزی شو)
باغلا- باغلات bağla- bağlat (ببند، ببندان!)
👇👇👇👇👇

11:11

#فعل_متعددی

س

17:29

سؤزلوک

#اصیل‌تورکی‌دانیشاق

🔶باید : گرک
🔶ببخشید : باغیشلایین
🔶ببر : توغای
🔶بحث : دارتیشما
🔶بحران : بونالیم
🔶بخت : یازی،ایریس
🔶بختیار :‌ موتلو
🔶بخش : بؤلوک ، بؤلوم
🔶بخشنامه : گئنلگه
🔶بخصوص : آیریجا، اؤزللیکله
🔶بخیل : قیسقانجلی
🔶بخیه : سیریق
🔶بد : پیس
🔶بد اخلاق : تؤرل سیز
🔶بدبخت : قارا گون ، اوغورسوز
🔶بدبین : قارامسار ، اومودسوز
🔶بد حال : پیس آیاقدا
🔶بدرقه کردن : یول اؤتورمک ـ سالماق
🔶بدهی : وئره جک ، اؤدونج
🔶برای همیشه : بیر یوللوق
🔶برتر : اوستون
🔶برتری : اوستونلوک
🔶برشته : قیزارمیش
🔶برعکس : ترسینه ، ترسه سینه
🔶برکت : بوللوق
🔶برگشت : قاییدیش
🔶برنده : اودان ، آپاران
🔶بریدگی : دؤنگه
🔶بستر : یاتاق
🔶بستر رود : چایلاق
🔶بستنی : دوندورما
🔶بسته : قاپالی باغلی
🔶بشر دوستانه: اینسان سئور
🔶بعضی : بیر پارا ، بیراز
🔶بلا : قادا
🔶بلند گو : سس اوجالدان
🔶بن بست : چیخماز
🔶بنده : کؤله ، قول
🔶بنیانگذار : قوروجو
🔶بوته : کول
🔶بوسه : اؤپوجوک ، اؤپوش
🔶بومی : یئرلی
🔶به جا : یئرینده
🔶به اضافه : آرتیم
🔶به اندازه کافی : یئترلی
🔶به خاطر: اوغروندا ، اوچون
🔶بهره : فاییز
🔶به عهده گرفتن : بویونا آلماق
🔶به قول..‌:دئمیشکن
🔶بهمن ماه : دوندوران آی
🔶بی امان : آجیمادان
🔶بی اهمیت : اؤنم سیز
🔶بی تفاوت : سایماز
🔶بی چاره : یازیق
🔶بی حیا : اوتانماز ، ییرتاق
🔶بی سرپرست : باش سیز
🔶بی سلیقه ، شلخته :پینتی
🔶بیشتر: چوخراق
🔶بی شرم : اوتانماز
🔶بی فایده : یاراماز
🔶بی عرضه : باجاریق سیز ، افل
🔶بی غیرت : دامارسیز
🔶بیکار : ایش سیز
🔶بیگانه : یاد ، اؤزگه
🔶بیمار : آلیز
🔶بی میل : کؤنول سوز
🔶بی نمک : شیت
🔶بیننده : باخان
🔶بی نهایت: اوج سوز
🔶بینوا : یازیق ، یوخسول
🔶ائتلاف کردن : آنلاشماق ، بیرلشمک
🔶ابتدا : اؤنجه ، ایلک
🔶ابتکار : یئنیلیک
🔶ابر : بولود
🔶ابریشم : ایپک
🔶ابزار : یاراق ، دیلک
🔶ابطال : پوزما
🔶ابلاغ کردن : چاتدیرماق
🔶ابهام : آنلاشیلماز
🔶اتحاد : بیرلیک
🔶اتصال دادن : بیتیشدیرمک
🔶اتفاق : اولانیش
🔶اتوبان : گئن یول
🔶اثر : ایز ، قالیق
🔶اثر انگشت : بارماق یئری
🔶اجتماع : توپلانتی
🔶اجنبی : یابانجی
🔶احترام : سایغی
🔶احتیاج : ایستک
🔶احساس : دویغو
🔶احضاریه : چاغریش ورقه سی
🔶احیاء کردن : ساملا ماق ، جانلاندیرماق
🔶اختتامیه : قورتولوش
🔶اختلاف : قارشیلیق ، اویوشمازلیق
🔶اجازه ، دئم آلیش ، بوشوق
🔶اختیاری : کؤنولجه
🔶اغفال کردن : قورشاماق
🔶اخلاق : تؤرل
🔶اخیرا : بو یاخیندا ، تزه لیکده
🔶ازدواج : ائولنمه
🔶اداره : باخانلیق ، ایش یئری
🔶اداره کردن : دولاندیرماق
🔶ادامه ، دنباله : آرد ، اوزانتی
🔶ادب : قاناجاق
🔶ادبیات شفاهی : ائل سؤزو
🔶ادعا : اؤز سؤزلوک
🔶ادویه : تاملیق ، دادیم
🔶اذیت شدن : اینجیمک
🔶اراده : ایستنج
🔶ارتباط : باغلانتی ، ابلگی
🔶ارث رسیدن : آتادان چاتماق
🔶اردیبهشت ماه : قیزاران آی
🔶ارزان : اوجوز
🔶ارزش : دیر
🔶ارزیابی : دیرله
🔶ارسال کردن : گؤندرمک
🔶ارشد : ایلکین
🔶ارره : میشار ، بوخچو
🔶ازدحام : باساباس ، اؤیکوم
🔶از صمیم قلب : اورکدن
🔶از قبل : قاباقجادان ، ‌اؤنجه دن
🔶اسارت : توتساقلیق
🔶اساس : تمل ، دوزگو ، باشقی
🔶اسباب بازی :اویونجاق ، قولچاق
🔶استاندارد : اؤلچونلو ، دوزگو
🔶استبداد : ایتکلیک ، زورلوق
🔶استخر : گؤلمه جه ، چیمریک
🔶استراحت کردن : دینجلمک
🔶استعفا : ایشدن چیخما
🔶استفاده کردن : قوللانماق
🔶استقامت : دایانیش
🔶استقبال کردن : قارشیلاماق
🔶اسفند ماه : بایرام آیی
🔶اسیر : توتساق ، توتوقلو
🔶اشاره : گؤسترمه ، بئلگی
🔶اشتباه : یالنیش ، یانلیش
🔶اشتباه کردن ، یانیلماق
🔶اشتراک کردن : قاتیلماق
🔶اصلیت : کیملیک
🔶اصول : یؤندم
🔶اضافه : آرتیق
🔶اضطراب : بون ، تؤکونتو
🔶اطاعت کردن : بویون اگمک
🔶اظهار نظر : سؤز اوزه چیخارتما
🔶اعتباری : سایماجا
🔶اعتراض ، قارشیلیق ، دیللنمه
🔶اعتراض کردن : دیللنمک
🔶اعتراف کردن : کؤنمک
🔶اعتقاد : اینام
🔶اعتقاد داشتن : اینانماق
🔶افتخار : اونور
🔶افسانه : آنیز ، اولامیش
🔶افسرده : اؤزگونلو ، سولموش
🔶افشا : آچیقلاما
🔶افقی : یاتای
🔶اقامت : دوشرگی
🔶اقلیت : آزغینلیق ، آزینلیق
🔶اقیانوس : تالای
🔶اکثریت : چوخلوق
🔶التماس کردن : یالوارماق
🔶امتحان : سیناق
🔶امر : بویوروق ، یارلیق
🔶امکان ، احتمال : اولاناق
🔶امتنماع کردن : ال چکمک
🔶امتیاز : اوستونلوک ، اردم
🔶امداد : یاردیم
🔶امروزی : بویونکو

26 March 2017

س

10:24

سؤزلوک

اسم در ترکی

به ندرت می توان اسمی در ترکی یافت که بدون ریشه باشد و به تک هجا مختوم نشود. اگر اسم در فارسی مانند "پنجره ، زمین ، کمد ، دماغ ، کمر ، پتو و ..." چند سیلابی و بی ریشه است در ترکی یا مثل " بئل ، یئر ، گون " تک ریشه اند و یا مثل "یاغیش ، الک ، داماغ ، بورون" دارای ریشه تک هجایی و معنادار هستند. درصد بسیار اندکی از لغات ترکی دو هجایی اند که هنوز ریشه معنی دارشان اثبات نشده است. مثلا آیا بولود از ریشه بول (یافتن) است یا بول (برکت و وفور)؟ هنوز نمی دانیم.

اسم چند هجایی در ترکی دارای یک ریشه معنادار و متناسب و یک پسوند مشخص و تعریف شده است. پسوندها در ترکی بسیار گسترده و قانونمند هستند و هر یک وظیفه خاصی دارند.

مثلا پسوند "چین" پسوندی پرنده ساز است مانند: گؤیرچین ، بالایقچین ، لاچین ، زیغیرچین ، بیلدیرچین.

یا پسوند "لان" وحوش ساز است مانند: ایلان ، قاپلان ، جئیلان (جئیران)، آسلان.

یا پسوند "ار" فاعلساز است مانند: آچار ، یانار ، دونار ، گولر

یا پسوند شغلی چی و جی مانند: قیزیلچی ، آلیجی ، گوموشچو

یا پسوند همراهی "داش" مانند: قارداش ، قاداش ، آداش ، یولداش ، آرخاداش

یا پسوند شباهت و مبالغه "مان" مانند: قهرمان ، آیمان ، تورکمن ، قره چمن

تمامی پسوندهای ترکی هر یک وظیفه خاص دارند و محدودند به اینکه یا به اسم بچسبند (مانند قیزیلچی) یا به فعل (مانند آچار).

طبق همین قانونمندی پسوندها و داشتن ریشه تک هجایی است که لغات ترکی در زبانهای دیگر استخراج می شوند و ممکن نیست لغت ترکی بی صاحب باشد یا زبانی دیگر آنرا به تملک خود درآورد حتی اگر مانند مأوا یا قلعه به عربی رفته باشد.

صفت در ترکی

و اما در مورد صفت در ترکی، صفت نیز مانند اسم بصورت ذاتی و تک هجایی صفت هستند مانند یاش ، آغ ، پیس.

و یا چند هجایی بوده ولی طبق پسوندهای خاص از روی فعل یا اسم ساخته شده اند مانند: گؤزل ، قیسسا ، یاشیل ، دورغون ، دوزلو.

رده بندی صفات در ترکی بسیار متنوع و دارای طیف گسترده است که قابل ترجمه به فارسی نیستند. اگر در فارسی یا عربی و انگلیسی سه سطح صفتی "عادی ـ برتر ـ برترین" داریم در ترکی بدین ترتیب می باشد:

صفت عادی : ذاتا صفت هستند و مقایسه ای نمی کنیم. مانند: یاخشی ، پیس ، گؤزل ، گوده
صفت برتر یا قیاسی : با پسوند "راق" و یا "لی" صفتی را بین دو چیز قیاس می کنیم. مانند: یاخشیراق ، گوده رک ، اوجاراق ، چوخلو ، خئیلی ، آزلی
صفت تفضیلی یا برترین: با پیشوند "ان" و یا "لاپ" برترین چیز را انتخاب می کنیم. مانند: لاپ گؤزل ، ان گؤزل ، لاپ آغیر ، ان آغیر
صفت مطلق: این صفت در فارسی وجود ندارد. نیاز به این صفت زمانی است که در یک جمع کوتاه قد به فرد 150 سانتی بگوییم: بلندترین! یا در میان بدگل ها یکی را زیباترین بنامیم. یا در یک جمع تنبل، دانش آموز نمره 13 را بالاترین و زرنگترین بنامیم! در ترکی این مشکل با آوردن صفت مطلق و بدون قیاس حل می شود طوری که به ابتدای هجای نخست آن صفت یکی از حروف "م" یا "پ" را بیآوریم (البته اختیاری نیست و قاعده دارد) و آنرا در ابتدای صفت بگنجانیم. مثلا برای صفات "قارا ، یاشیل ، سرین ، بوش، زیرک" می گوییم: قاپ قارا (سیاه مطلق)، یام یاشیل (سبز مطلق)، سپ سرین (خنکی مطلق)، بوم بوش (خالی مطلق)، زیپ زیرک (زرنگ واقعی).
صفت خفیف: در ترکی برای درجات کمرنگ و ناچیز از یک صفت، پسوندهای متعددی وجود دارد که قلّت و خفّت آن صفت را نشان دهند. مانند:
پسوند ایمتیل: قارامتیل (کمی سیاهی)، ساریمتیل (متمایل به زردی)

پسوند شین: قاراشین (گندمی)، آغشین (متمایل به سفیدی)

پسوند سوو : دلی سوو (متمایل به دیوانگی)، اوزون سوو (متمایل به قد بلند)

پسوند جا : گؤیجه (متمایل به سبز، گوجه) ، آغجا (متمایل به سفیدی، سکه نقره ای)
#ترکی_هنر_است
#هر_تورک_بیر_اؤیرتمن

27 March 2017

س

10:14

سؤزلوک

گؤز در زبان تورکی آذربایجانی


#ترکی_هنر_است

1 ـ گؤز : خود واژه گؤز بیش از 10 معنا دارد مانند: چشم ، قنات ، سوراخ ، دهانه پل ، حسرت ، انتظار ، دهانه ، سر نخ.

2 ـ گؤزه: چشمه ای با اطراف سرسبز

3 ـ گؤزت : مواظب باش ، چشمت به آنجا باشد.

4 ـ گؤزله : منتظر باش ، چشم انتظار باش (ما به اشتباه بجای گؤزت (مواظب باش) می گوییم: گؤزله!)

5 ـ گؤزل : زیبا ، چشم نواز

6 ـ گؤزلوک : عینک

7 ـ گوزگو: آئینه (در اصل گؤزگو یعنی وسیله دیدن)

8 ـ گؤستر : نشان بده (در اصل گؤزتر)

9 ـ گؤزه نک : سوراخ های ریز بدن یا گیاهان

10 ـ گؤزندیریک : نقاب صورت حیوانات برای جلوگیری از آزار حشرات

11 ـ گؤزه مه : رفو (سوراخ ها یا چشمها را بهم دوختن)

12 ـ گؤز اول: حواست باشد ، چشمت به این باشد

13 ـ گؤز ائوی: حدقه چشم

14 ـ گؤزآچیق : هوشیار

15 ـ کور گؤز یا شور گؤز : چشم هیز

16 ـ گؤز اودو : خشم (گؤز اودون آلماق یعنی ترساندن)

17 ـ گؤزجو : نگهبان

18 ـ گؤز قارال : غروب ، سیاهی رفتن چشم

19 ـ گؤزتمن : ناظم

20 ـ گؤزه تیم : نظارت

21 ـ گؤزلم : مراقب

22 ـ گؤزلش : احتیاط کن

23 ـ گؤزونک : از ابزار خیمه و چادر

24 ـ کؤسته بک : موش کور

25 ـ گئجه گؤزو : نیمه شب

#هر_تورک_بیر_اؤیرتمن
#ترکی_هنر_است

28 March 2017

س

02:38

سؤزلوک

سس بؤلوم;
تورک دیلینده 32 سَس(حرف) وار اونلارین 9-و سَسلیدیر
23-و سَس سیزدیر

۱- سَسلیلر = مصوت لر:
سَسلی سَسلر آغیزدان چیخاندا بیر مانعه توش گلمه دن آغیزدان دوز چیخارسَسلری سینایین.
سَسلیلر ایکی یئره بؤلونور
دؤردو قالین دیر
بئشی اینجه دیر
قالین سَسلر دیلین آرخاطرفیندن چیخدیغی اوچون گوبورد هابئله قالین چیخار.
الیف-قالین لار:( A=آ -- I = ای-- U = اوُ-- O= او)
A ana آ- آنا
ای ایلیق I ılıq
U ULDUZ اوُ_اوُلدوز O__OĞLAn او-اوغلان

ب-اینجه لر : ə = اَ ائ= e
İ =ای Ü = او Ö = اؤ

ə--əL اَ-- اَل
e-ev ائ- ائو
İ - İş ای- ایش
Ö-ölkə اؤ - اؤلکه
Ü-ÜZÜM او- اوزوم= انگور
عرب الیفباسیندا ü یازاندا (او)و اوستونده بیربالاجا ۷یه اوخشار علامت قویولارگوشیده تاپا بیلمه دیم سیز ال یازسینداقویارسیز

قالین ، اینجه سؤزلری آیرماق اوچون سؤزلری(لار،لر)ایلن جمعلیین.سؤزون سونونا( لار،یا،لَر)آرتیریب اونو سینایاق
(لار)ایلن دوزگلن سؤزلرقالین دیر. آتالار،آغاجلار،اودونلار،
(لَر)ایلن دوزگَلَن سؤزلرده اینجه دیرلر.
نَه نَه لر-چؤره کلر-گوزلر.

دیلیمیزده سسلیلراینجه،قالیندن باشقا یئنه ایکی یئره بؤلونور.
اودا

یاسیق ، دوداقلانمایان.
یوواریق ، دوداقلانان
دیر.
چون(او-o)دئیینده دوداق قاباغاگلرقونچالانار یاسیق دا گلمز
اوناگؤره
باکی دا دوداقلانان ، دوداقلانمایان دئلییر
ترکیه ده یاسیق . یواریق ایشلنیر
بوردا چوخلو یاسیق، یوواریق ایشلنیر

یاسیق لار:
A-آ ....I -ای ...e- ائ.‌..İ -ای...ə -اَ
اؤرنک:تبریزلی- Təbrizli
Təbrizlilər. تبریزلی لر تانینمیش = TanInmIŞ
آداملار = adalar
یواریق لار:
O –او... U- اوُ...Ö –اؤ... Ü -او

On = اون - ده ۱۰
Un = اوُن - آرد
Ön = اؤن - جلو
ÜN = اون - سس

اورمولو- URULU
اورمولولار urmulular
، کؤزلو- KÖZLÜ
اوغوللو- Oğullu

۲- سس سیزلر= صامت لر:

دیلیمیزده سسلیلردن باشقا
۲۳ دانا سس سیز وار

بو سس سیزلر ایکی یئره بؤلونور

۱-کارسسلر، آغیزدان بیرآز سس سیزچیخار
p پ،t ت،k ک،s س،ş ش،h ح،f ف، ç چ،xخ
۲-جینگیلتیلی سس سیزلر:
ج c ،گ Gg، زz ، ژJj ، د Dd ، غ Ğğ ، و v ، ب Bb ، ر Rr ، ن Nn ، مMm ، لLl ، ی Yy، قQq
جینگیلتیلی سسلر بوغازدان چیخاندا بوغازین سس تئللری تیتره ییب، ویبره ویرار.
اَلینیزله چننیزین آلتیندان خیرتده یینیزی (بوغازینیزی) توتوب سس لری سینایین.

آهنگ قانونو ،یا،(هاوا یاساسی)

تورک دیلینده اینجه ،قالین بیرسؤزده گلمز
تورک دیلینین اصلی تملی بونلاردیر
چوخ - چوخ دیققت اولونمالیدیر
یوخسا غلط اولار
.۱-قالین ایلن باشلانان قالینلا بیتر
اؤرنک :AĞLAŞMA =آغلاشما YOLDAŞLIQ=یولداشلیق،
یازیلار= YAZILAR
۲- اینجه ایلن باشلانان اینجه ایلن قورتارار.اؤرنک
SEViMLəİ = سئویملی
NəNəLəR = نه نه لر،
Sevindirən = سئویندیرن

اینجه ، قالین سَسلیلری بیر- بیرینه قاتساق سؤز دوز اولماز.
اؤرنکgələcaq=گله جاق سؤزودوز دئییل بوناگوره کی بوسؤزده ایکی سسلی وار.(آ-a)قالین دیر(اَ- ə) اینجه دیر
گَلَجَک= gələcək دوزدور

گئتسوق= getsoq دوز دئییل چون( O -او) قالین دیر(e -ائ ) اینجه دیر getsək =گئتسک دوزدور.

۳- یاسیق ایلن باشلانان یاسیق ایلن قورتارار میثال:
TƏRİZLİ= تبریزلی
qaraxanlı : قاراخانلی
آنجاق
qaraxanlu = قاراخانلو
دوزدئییل چون( u -ا‌وُ) یوواریق دی(آ-a)یاسیق دیر

یوواریقلاباشلانان یوواریقلا قوتارار اؤرنک توتلو =tutlu
اؤلو= ölü
آنجاق
اوٍُِِرمولی = urmuLlدوزدئییل چون (اوُ-u)یوواریق دیر(ای_l)یاسیق دیر
اوُرمولو=urmulu دوزدور

توالی ( آردیجیل) قانونو: ( او =O--اؤ=ö--اِ=e ) بوسَسلریالنیزسؤزلرین بیرینجی هیجاسیندا (بخش)ینده گلر.
قالان سَسلیلرسؤزون هربیرهیجا سیندا گله بیلر.
اؤرنک
E- گئتدیکجه = getdıkcə
ائشیکده کیلر= eşikdəkilər

اؤاؤلکه لر Ö=ölkələr
اؤرده کلر = ördəklər

O-odunluq = او - اودونلوق اوینویور = Oynuyur
(ق) سسی ایکی سَسلی آراسینداگلنده(غ)سَسینه چئوریلر اؤرنک:اوشاق+ی=اوشاغی UŞAQ+I=UŞAĞI

(ک) سَسی ایکی سَسلی آراسیندا گلنده(گ ـ یی)چئوریلراؤرنک : چؤرک+ی= چؤره گی – چؤره یی
Çörək+i = çörəgi-çörəyi

(ت)سَسی ایکی سسلی آراسیندا گَلَنده(د) سَسینه چئوریلر اؤرنک: ایگیت+ی = ایگیدی igit+i=igidi

اینجه لرده (ک)سَسین (ح) سَسینه چئوریلمه سی دانیشیق (آغیز)دا دئییلیر
اؤرنک . چؤره ک یازی دیر
چؤره ح دانیشیق دیر

قالین لاردا (ق)سسین (خ)سسینه چئوریلمه سی دانیشیق(آغیز)دا دئییلیر
اؤرنک.اویناماق یازی دیر .
اویناماخ دانیشیق دیر

( ک-گ) اینجه لرده گلر
دیلک ، گرگ ، دیرک...

( ق، خ ،غ ) قالین لاردا گلر

تک هیجالیدا،
آغ , باغ ، اوخ، چوخ ...

ایکی یا چوخ هیجالیدا
اوشاق، سیناق .اوتوراق...

دیلیمیزی یازاندا حتمن بونلار گؤزلنیلملیدیر

س

17:14

سؤزلوک

#پسوند_اسم_صفت #پسوند_دوتایی #پسوند_صفت_ساز
اَک = al-əl


özəl خصوصی
qural قاعده
genəl عمومی
yerəl محلی
sözəl شفاهی
cinsəl جنسی
sanal مجازی
ilkəl ابتدایی

29 March 2017

س

10:20

سؤزلوک

چکمه : از مصدر چکمک (کشیدن) به معنای وسیله ی کشیدنی
سُرمه : از مصدر سورمک (نوعی کشیدن) به معنای وسیله کشیدن در چشم
سورتمه : از مصدر سورتمک (روی سطحی کشیدن) به معنای وسیله ای که روی زمین بکشند.
دلمه : از مصدر دولماق (پر شدن) به معنای چیزی که مغزش را پر کنند.
قورمه : از مصدر قوورماق (تَف دادن ، برشته کردن) به معنای غذایی که سبزی اش را تف دهند.
یغما : از مصدر ییغماق (جمع کردن ، برداشتن) به معنای غارت
کرشمه : از مصدر کیریشمک یا قیریشماق (قر دادن، ناز کردن) به معنای ناز و عشوه
سُخمه : از مصدر سوخماف (فرو بردن) اصطلاحی نظامی به معنای فرو کردن در شکم

بَسمه : از مصدر باسماق (فرو کردن) به معنای چاپخانه و طلای منقش و مُهر
باغلاما : از مصدر باغلاماق (بستن) به معنای نوعی ساز موسیقی
تکمه : از مصدر تیکمک (دوختن) به معنای دوخته شده
چاتمه : از مصدر چاتماق (بهم رسیدن، بهم وصل شدن) اصطلاحی نظامی که سه اسلحه را سرپایی بصورت هرم به یکدیگر تکیه دهند.
دیشلمه : از مصدر دیشله مک (گاز گرفتن، با دندان شکستن) به معنای قند کنار چای
قمه : از مصدر قامماق (زدن به قصد کشت) به معنای وسیله قتّاله
دُگمه : از مصدر دوگمک (بستن) به معنای وسیله بستن
دَلمه : از مصدر (دلمک یا تلمک به معنای بریدن) به معنای پنیر تر یا شیر مایه
ساچمه : از مصدر ساچماق (ریختن) به معنای باروت یا گلوله ای که در تفنگهای قدیمی می ریختند.
تَپمه : از مصدر تپمک (چپاندن ، تپاندن) اصطلاحی نظامی
کسمه : از مصدر کسمک (بریدن) به معنای زلف کج ، موهای شکسته به یک سمت
قابلمه : از مصدر قابلاماق (چیزی را در داخل چیزی قرار دادن) به معنای وسیله و ظرف

گزمه : از مصدر گزمک (بریدن) به معنای نوعی وسیله بریدن
کرتمه : از مصدر کیرتمک (چوب کندن) به معنای کلبه چوبی که حتی اتصالاتش هم چوبی باشد.
تسمه : از مصدر تاسماق (زدن ، مضطرب کردن) به معنای چرمی محکم و ضخیم. از همین ریشه تسکی یعنی سیلی، تاسلاق یعنی ضخیم و ناقواره
یورتمه : از مصدر یورتمک (راه رفتن مخصوص اسب) به معنای راه رفتن نه تند و نه آرام اسب
قلمه : از مصدر قالاماق (روی هم چیدن و بالا رفتن) به معنای درختی بلند
خامه : از مصدر قایماق یا خایماق (روی چیزی سوار شدن) به معنای ترکیبی از لبنیات. قایماق نیز به همین معناست. قایق روی آب نیز از همین ریشه است.
یارمه : از مصدر یارماق (شقّه کردن) به معنای گندم نیم کوفته
شلمه : از مصدر شالماق (بستن پارچه به سر یا کمر) به معنای پارچه ای که به سر یا کمر بندند. خود شال نیز از همین ریشه است.
قاتمه : از مصدر قاتماق (قاطی کردن) به معنای هر چیزی مرکّب خصوصا طنابی که از ترکیب موی دم و یال اسب درست کنند.
سُقُلمه : از مصدر سوخولماق (فرو رفتن) به معنای نوعی مشتی که انگشت شست از بین دو انگشت بیرون آید. آنرا سقرمه و سغرمه هم می گویند.

30 March 2017

س

00:12

سؤزلوک

نئچه تورکجه سوجوک و فارسجا آنلامی:

ائتنوس: قوم
ائتیکا: اخلاق
ائتکی: تاثیر
اؤرنک: مثال
اوره‌تیم: تولید
اؤزگور: آزاد
اؤزلم: حسرت
اؤزنه: سوژه، ذهن
اؤزه‌للیک: خصوصیت
ائموسیا: عاطفه
اؤنده‌ر: رهبر
ائنسیکلوپئدیا: دایره المعارف
اؤنم: اهمیت
اؤنمسه‌مک: اهمیت دادن
اؤیره‌تیم: آموزش
اوغارلیق: تمدن
اؤیمک: تعریف‌کردن، ستایش‌کردن
اؤیود: نصیحت
اؤیکو: داستانِ کوتاه
آبسورد : بی‌معنی
آپاریجی عامیل: عامل موثر، عامل اصلی
آچی: زاویه، بوجاق
آخیم: جریان
آخین: جریان، هجوم
آراج: وسیله
آراجیلیق: واسطه‌گی
آراشدیرماق: تحلیل ائتمک
آردیجیل: پی در پی
استیل: سبک، اسلوب، روش
آسیلی: وابسته
اسکی: قدیم
آشیری: افراطی
آشیریم: معلق
آلان: میدان
آلقیش: تشویق
آلیشقانلیق: عادت
آماج: هدف
آنلاشیلماز: نامعلوم
آنلام: معنی
قاورام: مفهوم
آوانگارد: پیشرو
اوخشاماق: نوازش ائتمک
اورتاچاغ: قرون وسطی
اورتاق: مشترک
اوره¬تیم: تولید
اؤزول: پایه
اؤزه¬ک: اساس
اوستون: مسلط
اولغو: فاکت
اوماجاق: توقع
اومارسیز: بی توقع
اؤنملی: مهم
اویغارلیق: تمدن
اویغون: مناسب
اویوشماز: ناسازگار
آیاق‌یولو: توالت
ایجتیماعی قات: طبقه اجتماعی
ایراق: آیری
ایره‌لی‌له‌ییش: پیشرفت
ایز: ردّ
ایشلک: پر کارکرد
ایشیق گرگینلییی: شدت جریان برق
ایلگی: رابطه
أیلنمک: تفریح کردن
ایلکین: اولیه
اینام: باور
اینجی: مروارید
آکسیا: عمل
باسقی: تحمیل
باشلانغیج: شروع
باغیمسیز: مستقل
باغیمسیزلیق: استقلال
بایاغی: مبتذل، از مد افتاده
بایاغی‌لاشدیرماق: تا حد ابتذال ساده و کهنه کردن
بللی: معلوم
بیچیم: فرم
بیلینج آلتی: ناخود آگاه
پراگماتیک: عمل‌گرا، فعال
پروبلئم: مشکل، مسئله
پروپاگاندا: تبلیغ
پروسئس: گئدیش، سوره‌ج، روند، پروسه
پوئتیک: شاعیرانه
تئرمین: اصطلاح
تاپنیماق: پرستش کردن
تانریجیق، تانریچا: الهه
تاوان: سقف
تپکی: عکس العمل
تَمَل: بن، اساس
توپلو: مجموعه
توپلوم: جامعه
توتالغا: ابزار
توتالغاشماق: ابزاری شدن
توتالیتاریزم: تمامت¬خواهی
توکه‌نن: بیتن- قورتاران
تکی: کاش
جیندیر: کؤهنه
چئشید: نوع /چئشیدلی: متنوع
چئوره: اطراف
چاغداش: معاصر
چرله‌دن: درده سالان
چیخیلماز: بُن‌بست
چکیردک بومباسی: بمب هسته‌ای
خریستیان: مسیحی
دئوریم: اینقلاب
داغارجیق: کیسه
دالاشماق: ساواشماق
دامغا: مُهر، داغ
داورانیش: رفتار
دایاز: سطحی
دایاناجاق: ایستگاه
درگی: مجله
دَیَر: ارزش
دوز یازی: نثر
دوزه‌نلیک: ساحه
دوشونر: اندیشمند
دوغال: طبیعی
دویارلیق: حساسیت
دویغو: احساس
دؤنم: دوره، مرحله
دؤنه: دفعه
دیره‌نیش: مقاومت
دیش dış: خارج، بیرون
دینله‌ییجی: مخاطب
رف: قفسه
زنگین: غنی
زیروه: قله، اوج
سئچکی: انتخابات
سئچیم: انتخاب
سؤزجوک: واژه
سئمئنت: سیمان، بئتون
سؤیلم: گفتمان
ساتیرا: طنز
سارسینتی: تزلزل
سالدیرغان: حمله ائدیجی
ساواش: جنگ
ساییقلاماق: هذیان گفتن، خواب¬نما شدن
سرت: محکم
سرگی: نمایشگاه
سوچ: گناه
سوره‌ج: روند، پروسه
سوزگج: فیلتر، صافی
سؤمورگه: استعمار
سونوج: نتیجه
سویوت: مطلق
سیئرک: داغینیق، پراکنده
سیرا: ردیف
سیمگه: سمبل، نماد
سینیر sinir: عصب
سینیر sınır: مرز
سیویلیزاسیا: تمدن
شام آغاجی: سرو، چنار
غایه: هدف
فاکولته: دانشکده
قاباریق: برجسته
قاباقجیل: پیشرفته
قات: درجه، لایه، طبقه
قات: طبقه، لایه
قاداغانلیق: ممنوعیت
قارشیلیقلی: متقابل
قارغی: نئی
قالابالیق: ازدحام
قالیق: باقی مانده
قاندیرماق: آلداتماق
قایغی: تیمار
قایناق: منبع
قوتسال: مقدس
قورساق: معده
قوروجو: موسس
قولای: آسان
قونو: موضوع
قونوم: جایگاه
قیتلیق: قحطی
قیل کؤرپوسو: پل صراط
کؤک: ریشه
کینو: سینما، فیلم
کوت: کوله باتمیش خمیر
کوتله: توده، عوام، مردم
کوتله‌وی اوره‌تیم: تولید انبوه
کیملیک: هویت
گئدیش: روند، پروسه
گئرچک: حقیقی /گئرچکلیک: حقیقت
گؤزلوک: عینک
گؤوده: بدن
گرگین: بحرانی
گرگینلیک: بحران
گره‌کلی: لازم (واجب)
گله‌نک: سنت
گوره‌و: وظیفه
گورکم: ظاهر
گونده‌مده اولماق: موضوع روز بودن
گیریش: مقدمه
لاغ: تمسخر
لیتراتورا: ادبییات
ماراق: علاقه
ماراقلی: جالب
موتلولوق: سعادت
موتیو: محرک، انگیزه
نئجه‌لیک: سازگار
نسنه: اوبژه، عین، شئی
نسنه: شئی
وارماق: یئتیشمک، رسیدن
وورغو: تاکید
یئنی یئتمه: نوجوان
یابانجی: بیگانه
یادداش: حافیظه
یارارلانماق: فایدالانماق
یاردیم: کمک
یاساق: ممنوع
یالین: برهنه /آیاق‌یالین: پابرهنه
یانلیش: اشتباه
یوْزوم: تأویل
یؤن: جهت
ییه‌لیک: مالکیت

س

01:40

سؤزلوک

پسوند داش در ترکی

داش به معنی سنگ است . اما وقتی به آخر اسم اضافه می شود کلمه جدیدی را می سازند که معنای متفاوتی می دهد ، این پسوند اغلب نشانه شراکت یا ارتباط میان دو چیز (که اسم بیانگر آن است) می باشد.

به چند مثال توجه کنید :
یولداش (yoldaş) به معنی همراه ویا دوست
قارداش (qardaş) به معنی هم شکم ویا برادر
قارینداش (qarındaş) به معنی هم شکم و یا برادر
سویداش (soydaş) به معنی همریشه و یا هم نژاد
امک داش (əməkdaş) به معنی هم کار
آرخاداش (arxadaş) به معنی هم پشت ویا دوست
آیاقداش (ayaqdaş) به معنی هم پا ویا هم راه
پایداش (paydaş) به معنی هم سهم ویا شریک
یانداش (yandaş) به معنی هم سنگر ویا طرفدار
ائلداش (eldaş) به معنی هم وطن
یوردداش (yurddaş) به معنویقاعوو هم شهری
بویداش (boydaş) به معنی هم خوابه ویا زوج ویا شریک زندگی
یاسداش (yasdaş) به معنی زوجه ویا هم خوابه
یؤنداش (yöndaş) به معنی هم سو ویا هم جهت
آداش (adaş) به معنی هم نام
قاتداش (qatdaş) به معنی هم ردیف ویا هم سطح ویا همطبقه
چاغداش (çağdaş) به معنی هم زمان
سیرداش (sırdaş) به معنی هم راز
دیلداش (dildaş) به معنی هم زبان
یاشداش (yaşdaş) به معنی هم سن
وطن داش...هم وطن
سیلاح داش...هم رزم

5 April 2017

س

20:56

سؤزلوک

بیایید همین 10 توصیه ذیل الذکر را رعایت کنیم تا ببینید چقدر ترکی را زیبا صحبت می کنید و شنونده (حتی شنونده ترک) مجذوب شما می شود:

1 ـ قانون هماهنگی آوایی را رعایت کنیم و بجای پسوندهای دوگانه (چی/لی/ین/...) از پسوندهای چهارگانه (چی ـ چو/لی ـ لو/...) استفاده کنیم. یعنی نگوییم: قوشچی! بگوییم: قوشچو. نگوییم: گوموشچی! بگوییم: گوموشچو.

2 ـ ترکی سرشار از فعل است آنهم افعال تک هجایی و دو هجایی زیبا. چرا باید افعال فارسی را ترجمه کرده و یک فعل مرکب را جایگزین فعل اصیل ترکی کنیم. پس نگوییم: منتظر اول (گؤزت)، مواظب اول (گؤزله)، صبر ائله (دؤز)، هواپیمادان پیاده اولدوم (یئندیم)، سنی فرماندارا سفارش ائله دیم (تاپیشیردیم)، هواپیما پرواز ائله دی (اوچدو ـ قالخدی).

3 ـ از بکارگیری "تکراری" حروف ربطی و شرطی و اضافی فارسی در ترکی پرهیز کنید چراکه دو بار این کار را می کنید. مثلا: اگر گؤرسم (س در گؤرسم همان اگر هست!)، میانادان تا تهرانا (الف در انتهای تهران همان معنای تا هست!)، آقایی کی گلیر (گلن آقا)، کاش بو اوستادینان درس گؤتورمییئیدیم (یئی در داخل فعل معنای کاش دارد!).

4 ـ از آوردن عدد فارسی در جمله ترکی پرهیز کنید مگر آنکه عدد فارسی به اسم فارسی بچسبد مانند سه راه و چهارراه ولی نگوییم: سه طبقه ائو سالیب (اوچ طبقه)، اتاق چهار (اتاق دؤرد یا دؤردونجو اوتاق)، استاد، شیمی معدنی ده منه پنج و نیم وئردی ( بئش یاریم وئردی)، هفتاد درصد دانشگاه نماینده نین آدامی دی (یوزه یئتمیش).

5 ـ ترکیب وصفی و اضافی ترکی برعکس فارسی است و باید از بکارگیری آن تا حد متعارف پرهیز کرد. مانند: کارکنان دانشگاه حقوق آلانماییبلار (دانشگاهین کارکنانی، دانشگاهین کارمندلری)، به سفارش نماینده 23 نفر شرکت فولادا گیریب (نماینده نین تاپیشیرماغینان 23 نفر فولادا گیریب)، فرمانداری شهرستان میانه نین (میانانین فرمانداری سینین).

6 ـ از بریدن سر و ته کلمات و ادغامهای مشمئز کننده به شدت بپرهیزید و زیبا و شیوا صحبت کنید. مانند: گئشّت (کئچ گئت)، گئیدک (گل گئدک)، اویئده (آی گدا! آی آقا، آی قارداش)، گّ (گل)، گؤتی (گؤتور)، قاشّه بورا(قاچ گل بورا)، قیشلاریم (قیچلاریم)، اوش دنه (اوچ دنه)، چؤرح (چؤرک)، اوزریح (اوزرلیک)، دؤهتور (دوکتور)، آللام (آلارام).

7 ـ در محاوره میانه نگوییم: سوز! بگوییم: سیز. نگوییم: سوزونکی! بگوییم: سیزینکی. نگوییم: آلدوز! بگوییم: آلدیز. نگوییم: آچون! بگوییم: آچین.

8 ـ در ترکی ماق یا اق برای حروف ثقیل و مک یا اک برای حروف ظریف بکار می رود ولی ما به اشتباه آنرا ماخ و مخ می گوییم. هرچند در عمل ادای ماخ اجتناب ناپذیر است لیکن بجای مخ از مک و بجای خ از ک استفاده کنیم و نگوییم: گئدخ! بگوییم: گئدک. نگوییم: وئرمخ! بگوییم: وئرمک.

9 ـ کلمات فراوانی از ترکی به فارسی رفته و ما دوباره به اشتباه به لهجه یا ترکیب فارسی به ترکی آورده ایم که خطای بزرگی است. مثلا " #دوقلو" در اصل " #دوغولو" به معنای باهم زاده شده (دوغماق) از ترکی به فارسی رفته و در آنجا به اشتباه به سه قلو و چهارقلو! تبدیل شده و دوباره به ترکی برگشته و در یک ابتکار عجیب می گوییم: اوچ قلو اولوب!! یا قوورما سبزی به فارسی رفته و ما آنرا قورمه سبزی می گوییم. یا خاو یا هاو (پرز فرش) بصورت خواب به فارسی رفته و با آنرا بصورت خاف! به ترکی برمی گردانیم.

10 ـ از ابدال های مشمئز کننده زیر که زیبایی های ترکی را فرو می پاشد و برای شنونده عذاب آور می شود بسیار اجتناب کنید:

ک ـ ج : چوچه (کوچه)، چچل (کچل)

ک ـ هـ : دؤهتور (دوکتور)، اهبر (اکبر)، چؤره (چؤرک)

رل ـ رر : کورراماق (کورلاماق)، گوررو سو گلیر (گورلو)

لر ـ لل : گللم (گله رم)، آللام (آلارام)
#هر_تورک_بیر_اؤیرتمن
#ترکی_هنر_است

8 April 2017

Channel photo changed

11 April 2017

س

01:36

سؤزلوک

هر بیر اینسانین آرخاسی، قوللاریمیزین توم گوجو، اورگیمیزین اورگی،
کیراللار-کیرالی، آتادیر...

آتالار گونو قوتلو اولسون❤️🌹

19 April 2017

س

21:05

سؤزلوک

آچیAçı : زاویه
آخینAxın : هجوم
آراجArac : ابزار
آراجیلیقAracılıq : واسطه گری
آراماقAramaq : جستجو کردن
آرتیقArtıq : اضافی
آشاماAşama : مرحله
آلانAlan : عرصه
آلینتیAlıntı : اقتباس
آنجاقAncaq : اما، ولی،لاکن
آنلامAnlam : معنی
آیریشماAyrışma : افتراق
آیرینتیلیAyrıntılı : مفصل
ائتگیEtgi : تاثیر
ائتمه نEtmən : عامل
ائلیکElik : استیلا
ائییتیمEyitim : پرورش
ارکله تƏrklət : دولت
ارکینƏrkin : آزاد
اکƏk : علاوه
اکله مه لیƏkləməli : التصاقی
اکینجƏkinc : فرهنگ
اوچراUçra : زیرا، چونکه
اورUr : شهر
اورکه نÜrkən : همیشه
اوزلوقUzluq : هنر
اوزمانUzman : متخصص
اوزمانلیقUzmanlıq : تخصص
اولاسیOlası : محتمل
اولاناقOlanaq : امکان
اولاناقلیOlanaqlı : ممکن
اولوشماقOluşmaq : متشکل شدن، پدیدار شدن
اولومسوزOlumsuz : منفی
اولوملوOlumlu : مثبت
اوموقUmuq : حمایت، پشتیبانی
اونایلاماقOnaylamaq : تصدیق کردن
اویساOysa : در حالیکه
اویقارلیقUyqarlıq : مدنیت
اویقونUyqun : مناسب
اویومUyum : هماهنگی
اویهÜyə : عضو
ایته کله مکİtəkləmək : تحمیل کردن، مجبور کردن
ایدیİdi : هیچ
ایشله کİşlək : رایج
ایلکهİkə : اصل
ایلکینİlkin : نخستین
اٶرنه یینÖrnəyin : به عنوان مثال، مثلا
اٶزگونÖzgün : اصیل
اٶزه رکÖzərk : خودمختار
اٶزه نمکÖzənmək : هوس کردن
اٶلچوÖlçü : اندازه
اٶلچوتÖlçüt : معیار
اٶنجه لیکÖncəlik : ارجحیت
اٶنه رمکÖnərmək : پیشنهاد کردن
اٶیره تیمÖyrətim : آموزش
بئلینBelin : خطر
باسینBasın : مطبوعات
باش وورماقBaş vurmaq : مراجعه کردن
باشاریBaşarı : موفقیت
باشاریلیBaşarılı : موفق
باغلامBağlam : همبسته، پیوند
باغیلسیزBağılsız : مستقل
بایریBayrı : آرخائیک
بایلاشدیرماقBaylaşdırmaq : غنی کردن
بایینماقBayınmaq : ثروتمند شدن
بتیکBətik : متن
بلیرله ییجیBəlirləyici : تعیین کننده
بودونBudun : خلق
بودونجBudunc : جمهوریت
بویورقانلیقBuyurqanlıq : استبداد
بیتگیسه لBitgisəl : گیاهی
بٶلگه سه لBölgəsəl : منطقه ای
پیتیکPitik : کتاب
تابلاماقTablamaq : قبول کردن
تارتیشماقTartışmaq : بحث کردن
ترکجهTərkcə : به سرعت، سریعا
تکه لTəkəl : انحصار
توپارTopar : زمره، دسته
تورکولTürkül : تورکی، تورکیک
توغرالیTuğralı : رسمی
تٶره تمکTörətmək : ایجاد کردن
تٶره تیTörəti : ایجاد شده، تولید شده، محصول
چاباÇaba : تقلا
چاغداشÇağdaş : معاصر
چالارÇalar : نوانس
چیخاقÇıxaq : ماخذ
دئگیDegi : سخن، کلمه، گفته
دئنه تله مکDenətləmək : کنترل کردن
دئنه تیمDenətim : کنترل
دئورهDevrə : دور
دئوریمDevrim : انقلاب
داغارجیقDağarcıq : دائره لغات
دامقاDamqa : مهر
درله مکDərləmək : جمع آوری کردن
دنلیDənli : قدر، اندازه
دوراقساماDuraqsama : مکث، سکته
دورلوDürlü : متنوع
دوزئیDüzey : سطح
دوزه نه کDüzənək : مکانیزم
دوغالDoğal : طبیعی
دوغالینDoğalın : البته
دوغرودانDoğrudan : مستقیما
دیرچه لتمکDirçəltmək : احیا کردن
دیرگیDirgi : جان
دیرگیلیDirgili : زنده، حی، جاندار
دیره نگDirəng : درنگ، معطلی
دٶنه مDönəm : عهد، دوره
سئیره کSeyrək : نادر
ساغلاماقSağlamaq : تامین کردن
سالدیریSaldırı : حمله
ساواشیمSavaşım : مبارزه
سایریSayrı : بیمار،مریض
سوروملوSorumlu : مسئول
سورونSorun : مساله
سوره جSürəc : روند
سوره کلیSürəkli : متمادیا
سونماقSunmaq : عرضه کردن، تقدیم کردن
سونوجSonuc : نتیجه
سینSin : قبر
سٶزجوکSözcük : کلمه (در زبان محاوره، لهجه ها و با ریشه خارجی)
سٶزه لSözəl : محاوره ای
قاپساماقQapsamaq : شامل بودن
قارشیلیقQarşılıq : معادل
قارقاشاQarqaşa : اغتشاش، هرج و مرج
قاورامQavram : مفهوم
قایناقQaynaq : منبع
قوداQuda : خویشاوند
قوراشدیریمQuraşdırım : تکنولوژی
قورالQural : قاعده
قورولQurul : هئیت، کمیته
قورومQurum : موسسه، نهاد
قوشارQoşar : شاعر
قوشاقQuşaq : نسل
قوشوقQoşuq : شعر
قوشولQoşul : شرط
قولایQolay : راحت، آسان
قوللانماقQullanmaq : به خدمت در آوردن
قوللانیشQullanış : کاربرد
قونوشماقQonuşmaq : صحبت کردن
قیسیتلیQısıtlı : محدود
کٶکله شیکKökləşik: کلاسیک
گئچه رلیGeçərli : معتبر
گره کسینیمGərəksinim : احتیاج
گره کلیGərəkli : واجب
گلیشدیرمکGəlişdirmək : توسعه دادن
گونده لیکGündəlik : روزانه
گیریشیمGirişim : تشبث
گٶرکسٶزچوGörksözçü : ادبیاتشناس
گٶرکولGörkül : ادبی
گٶره وGörəv : وظێفه

21:06

ننسنهNəsnə : شئی
وورقولاماقVurqulamaq : تاکید کردن
هٶرگوتHörgüt : سازمان، تشکیلات
یئتگیلیYetgili : صلاحیتدار
یئته رسیزYetərsiz : نارسا
یئره لYerəl : محلی
یئنیجیلYenicil : مدرن
یئنیدئگیYenidegi : نئولوژیسم
یئنیله شمهYeniləşmə : تجدد
یئیYey : به، خوب
یئیره کYeyrək : بهتر
یاپماجیلیقYapmacılıq : تصنع
یادیرقاماقYadırqamaq : بیگانه شمردن
یارارلانماقYararlanmaq : استفاده کردن
یارینYarın : فردا

یازینYazın : نوشتاری
یاشامYaşam : حیات، زندگی
یالنیزYalnız : صرفا، فقط
یالینYalın : ساده
یانیتYanıt : پاسخ، جواب
یانیلقیYanılqı: خطا، اشتباه
یاویشماقYavışmaq : انس گرفتن
یایقینلاشدیرماقYayqınlaşdırmaq : رایج کردن
یایماقYaymaq : گستردن
یایینYayın : انتشارات
یوخسونYoxsun : محروم
یٶنYön : طرف
یٶنته مYöntəm : روش، متد
یٶنه تگیYönətgi : سیاست

22 April 2017

س

01:24

سؤزلوک

AzTürkcədə sayılar

1 bir بیر

2 İki ایکی

3 Üç اوچ

4 dörd دؤرد

5 Beş بئش

6 Altı آلتی

7 Yeddi یئددی

8 Səggiz سگگیز

9 Doqquz دوققوز

10 On اون

20 (iyirmi(igirmi اییرمی

30 Otuz اوتوز

40 Qırx قیرخ

50 Əəlli اللی

60 Altmış آلتمیش

70 Yetmiş یئتمیش

80 Səksan سکسان

90 Doxsan دوخسان

100 Yüz یوز

1000 Min مین
11 on bir اون بیر
23 iyirmi üç اییرمی اوچ
.(igirmi üç)
.
.
148 Yüz qırx səggiz
یوز قیرخ سگگیز
.
.
600
Alti yüz
آلتی یوز
.
.
1579
Min beş yüz yetmiş doqquz
مین بش یوز یئتمیش دوققوز.

26 April 2017

س

12:58

سؤزلوک

صحاح‌العجم ۱۴جو یۆز ایلین باشیندا یازیلان تۆرکجه سؤزلوک‌دور.
صحاح العجم’ده کی تورکجه سؤزلردن بیر سیراسی:


گیبی: سایاغی
مانتار: گؤبه‌لک
آلتون: قیزیل
آیاق قابی: باشماق
ائرته: صبح تئزدن
ارکن: تئزدن
ائکشی: تورش
ائوئت: بلی
اسنله‌مک: ساغ اول دئمک
اریشمک: یئتیشمک
اکله‌مک: ضمیمه ائتمک
اکمک: چؤرک
اورمان: مئشه
گوز: پاییز
تاپینان: سیتایش ائدن
اؤرومجک: بؤجک ادی
اؤزنمک: حسرتینده اولماق
اؤکسورمک: سرفه کردن
اؤن
اؤیرنجی
اؤیله: ناهار
اوُس: هوش
اوُز: ایش بیلن
اوُفاق: بالاجا
اولاشماق: یئتیشمک
اوُلاق: خبرچی
اولوس: میللت
اویقو، اویخو: یاتماق
اوُیوز: خسته‌لیک آدی
اوفورمک: پوفله‌مک
اون: شؤهرت
ایسیرماق
ایلغیم: سراب
ایرماق
دوزه‌ن
ایلَتمک
اَیلنمک
ایومک: یئهینله‌مک
اییی: یاخشی
باشبوغ
بای: گوجلو
بکمز: دوشاب
بن: من
بونجوق
بولاشماق
بولماق
بولونماق
بوگو، بوگوجو
قاچ: نئچه
بیله‌زیک، بیلرزیک
پئچه: نقاب
پالی آغاجی: بلوط آغاجی
پورسوق: سگ آبی
تاریم: اکین
تامو
تپسی: سنک (سبو)
توسون: دیکباش
توغرا: مکتوب
توتقال: یاپیشقان
تیزه، تئیزه: خالا
تورلو، تورلوتورلو
چاتال: هاچا (دوشاخه)
چئری: قوشون
چئوره
چیپلاق
درنک
دوغماق: آنادان اولماق
دُوزاق: تله
دویماق
دوزَن: سیستم
دوگون، دویون: جشن عروسی
دولگر: نجار
دیشاری
دیله‌مک
دینله‌مک
دینلندیرمک: راحاتلاماق
سانیریم: گویا
ساقینماق: پرهیز ائتمک
سوقاق: کوچه
سورماق
کَموک: سوموک
سین: قبیر
سیوری سینک: میغماغا
شیمدی
فیسدیق: پسته
قاپلی باغا: توسباغا
قاسیرقا: طوفان
قانقی: هانسی
قاووشدورماق (قاووشماق): یئتیرمک، یئتیشدیرمک
قووان: پتک، کندو
قوتلو
قوشاق: کمر
قورولتای
قیرلاغیج: قیلانقوش (پرستو)
قییی
کراس: گیلاس
کرئج: اهک
کؤستک: زنجیر
کندی: اؤزو
کؤکس: سینه
کؤی: بالاجا کند، کؤیلو: کندلی
کوپه: سیرقا
کوچوجوک: بالاجا
گئری
گوزگو: آینا
گیجیک: قاشینما
گونده‌لیک
مارول: کاهی بیتگیسی
موشمولا: بیتگی آدی
هؤرره: سمنی
هؤرومجک: بؤجک آدی (عنکبوت)
هیبه: خورجون
یاخیجی: یاندیریجی
یارار: منفعت
یاراسا: خفاش
یاراق: سیلاح
یاراماز
یاغمور
یاورو: اوشاق
یانقی: یانسیما (پژواک)
یالینچیق (یالین): تمیز، ساده
یالیکلاندیرماق: یاندیرماق
یایان: پیادا
یئگ: یاخشی
یئگرگ: داها ایی
یئگلیک: ایی‌لیک
یئلکن
یئنگج: خرچنگ
یگن، یئیَین: اودوجو (پیروز)
یورماق: تفسیر ائتمک
یورویوش: گئدیش
یووارلانماق
یوُفقا: اینجه
یوُلار: آغزلیق (افسار)
یوُماق: توپ (کپه، گلوله)
یوزمک: اوزمک
یوزوک: اوزوک (بارماق حلقه‌سی)
یوزگج: اوزمه
ییلدیراماق: پارلاماق، یلدیریجی: پارلایان
ییتیک: ایتمیش

27 April 2017

س

23:31

سؤزلوک

🔰زبانمان را خوب یاد بگیریم!

💐اهدایی #مشگین_نیوز به همراهان ارجمند
🔰 @Meshkin_News24

🔶باید : گرک
🔶ببخشید : باغیشلایین
🔶ببر : توغای
🔶بحث : دارتیشما

🔶بحران : بونالیم
🔶بخت : یازی،ایریس
🔶بختیار :‌ موتلو
🔶بخش : بؤلوک ، بؤلوم
🔶بخشنامه : گئنلگه
🔶بخصوص : آیریجا، اؤزللیکله
🔶بخیل : قیسقانجلی
🔶بخیه : سیریق
🔶بد : پیس
🔶بد اخلاق : تؤرل سیز
🔶بدبخت : قارا گون ، اوغورسوز
🔶بدبین : قارامسار ، اومودسوز
🔶بد حال : پیس آیاقدا
🔶بدرقه کردن : یول اؤتورمک ـ سالماق
🔶بدهی : وئره جک ، اؤدونج
🔶برای همیشه : بیر یوللوق
🔶برتر : اوستون
🔶برتری : اوستونلوک
🔶برشته : قیزارمیش
🔶برعکس : ترسینه ، ترسه سینه
🔶برکت : بوللوق
🔶برگشت : قاییدیش
🔶برنده : اودان ، آپاران
🔶بریدگی : دؤنگه
🔶بستر : یاتاق
🔶بستر رود : چایلاق
🔶بستنی : دوندورما
🔶بسته : قاپالی باغلی
🔶بشر دوستانه: اینسان سئور
🔶بعضی : بیر پارا ، بیراز
🔶بلا : قادا
🔶بلند گو : سس اوجالدان
🔶بن بست : چیخماز
🔶بنده : کؤله ، قول
🔶بنیانگذار : قوروجو
🔶بوته : کول
🔶بوسه : اؤپوجوک ، اؤپوش
🔶بومی : یئرلی
🔶به جا : یئرینده
🔶به اضافه : آرتیم
🔶به اندازه کافی : یئترلی
🔶به خاطر: اوغروندا ، اوچون
🔶بهره : فاییز

🔶به عهده گرفتن : بویونا آلماق
🔶به قول..‌:دئمیشکن
🔶بهمن ماه : دوندوران آی
🔶بی امان : آجیمادان
🔶بی اهمیت : اؤنم سیز
🔶بی تفاوت : سایماز
🔶بی چاره : یازیق
🔶بی حیا : اوتانماز ، ییرتاق
🔶بی سرپرست : باش سیز
🔶بی سلیقه ، شلخته :پینتی
🔶بیشتر: چوخراق
🔶بی شرم : اوتانماز
🔶بی فایده : یاراماز
🔶بی عرضه : باجاریق سیز ، افل
🔶بی غیرت : دامارسیز
🔶بیکار : ایش سیز
🔶بیگانه : یاد ، اؤزگه
🔶بیمار : آلیز
🔶بی میل : کؤنول سوز
🔶بی نمک : شیت
🔶بیننده : باخان
🔶بی نهایت: اوج سوز
🔶بینوا : یازیق ، یوخسول
🔶ائتلاف کردن : آنلاشماق ، بیرلشمک
🔶ابتدا : اؤنجه ، ایلک
🔶ابتکار : یئنیلیک
🔶ابر : بولود
🔶ابریشم : ایپک
🔶ابزار : یاراق ، دیلک
🔶ابطال : پوزما
🔶ابلاغ کردن : چاتدیرماق
🔶ابهام : آنلاشیلماز
🔶اتحاد : بیرلیک
🔶اتصال دادن : بیتیشدیرمک
🔶اتفاق : اولانیش
🔶اتوبان : گئن یول
🔶اثر : ایز ، قالیق
🔶اثر انگشت : بارماق یئری
🔶اجتماع : توپلانتی
🔶اجنبی : یابانجی
🔶احترام : سایغی
🔶احتیاج : ایستک
🔶احساس : دویغو
🔶احضاریه : چاغریش ورقه سی
🔶احیاء کردن : ساملا ماق ، جانلاندیرماق
🔶اختتامیه : قورتولوش
🔶اختلاف : قارشیلیق ، اویوشمازلیق
🔶اجازه ، دئم آلیش ، بوشوق
🔶اختیاری : کؤنولجه
🔶اغفال کردن : قورشاماق
🔶اخلاق : تؤرل
🔶اخیرا : بو یاخیندا ، تزه لیکده
🔶ازدواج : ائولنمه
🔶اداره : باخانلیق ، ایش یئری
🔶اداره کردن : دولاندیرماق
🔶ادامه ، دنباله : آرد ، اوزانتی
🔶ادب : قاناجاق
🔶ادبیات شفاهی : ائل سؤزو
🔶ادعا : اؤز سؤزلوک
🔶ادویه : تاملیق ، دادیم
🔶اذیت شدن : اینجیمک
🔶اراده : ایستنج
🔶ارتباط : باغلانتی ، ابلگی
🔶ارث رسیدن : آتادان چاتماق
🔶اردیبهشت ماه : قیزاران آی
🔶ارزان : اوجوز
🔶ارزش : دیر
🔶ارزیابی : دیرله
🔶ارسال کردن : گؤندرمک
🔶ارشد : ایلکین
🔶ارره : میشار ، بوخچو
🔶ازدحام : باساباس ، اؤیکوم
🔶از صمیم قلب : اورکدن
🔶از قبل : قاباقجادان ، ‌اؤنجه دن
🔶اسارت : توتساقلیق
🔶اساس : تمل ، دوزگو ، باشقی
🔶اسباب بازی :اویونجاق ، قولچاق
🔶استاندارد : اؤلچونلو ، دوزگو
🔶استبداد : ایتکلیک ، زورلوق
🔶استخر : گؤلمه جه ، چیمریک
🔶استراحت کردن : دینجلمک
🔶استعفا : ایشدن چیخما
🔶استفاده کردن : قوللانماق
🔶استقامت : دایانیش
🔶استقبال کردن : قارشیلاماق
🔶اسفند ماه : بایرام آیی
🔶اسیر : توتساق ، توتوقلو
🔶اشاره : گؤسترمه ، بئلگی
🔶اشتباه : یالنیش ، یانلیش
🔶اشتباه کردن ، یانیلماق
🔶اشتراک کردن : قاتیلماق
🔶اصلیت : کیملیک
🔶اصول : یؤندم
🔶اضافه : آرتیق
🔶اضطراب : بون ، تؤکونتو
🔶اطاعت کردن : بویون اگمک
🔶اظهار نظر : سؤز اوزه چیخارتما
🔶اعتباری : سایماجا
🔶اعتراض ، قارشیلیق ، دیللنمه
🔶اعتراض کردن : دیللنمک
🔶اعتراف کردن : کؤنمک
🔶اعتقاد : اینام
🔶اعتقاد داشتن : اینانماق
🔶افتخار : اونور
🔶افسانه : آنیز ، اولامیش
🔶افسرده : اؤزگونلو ، سولموش
🔶افشا : آچیقلاما
🔶افقی : یاتای
🔶اقامت : دوشرگی
🔶اقلیت : آزغینلیق ، آزینلیق
🔶اقیانوس : تالای
🔶اکثریت : چوخلوق
🔶التماس کردن : یالوارماق
🔶امتحان : سیناق
🔶امر : بویوروق ، یارلیق
🔶امکان ، احتمال : اولاناق
🔶امتنماع کردن : ال چکمک
🔶امتیاز : اوستونلوک ، اردم
🔶امداد : یاردیم
🔶امروزی : بوگونکو

2 May 2017

س

21:07

سؤزلوک

#فقر، شب را "بی غذا" سر کردن نیست. #فقر، روز را "بی اندیشه" به سر بردن است. #صمد_بهرنگی

🌹اویرتمن لر گونو قوتلو اولسون

5 May 2017

س

17:46

سؤزلوک

نام برخی حشرات در زبان تــورکـی

بؤجک: حشره

قوُرد قوُش: حشرات موذی

آری: (زامیر درخراسان ) زنبور

بال آریسی: زنبور عسل

میلچَک، چیوین، چیبین: مگس (چیبین برگرفته از ترکی سومری)

میغمیغا: پشه ( هونو / آغجا قاناد)

پیسپیسلی / پیسپیسدا: سوسک سیاه

موزالان: خرمگس

چککیرته، چَگیرتگه، چکیره : مَلَخ

کَپَنَک، (پئرپئرئ درخراسان) : شاپرک، پروانه

جوجو: ساس

قارینجا، قاریشقا: مورچه

آتلی قاریشقا : مورچه سواره

کرتنجیک: سمندر

مئیرام قوُردوُ : خرخاکی

سولوُجان : کرم خاکی

تور آتان، هؤرومجک، کوتول: عنکبوت

بؤوه : رتیل

کرتنکله، کلز، قایاقاپان: سوسمار

بیت: شپش

گووه = موریانه

بیرگه = کک

قون قون = سنجاقک

کیرپی، ته شئ = جوجه تیغی

توسباغا =لاک پشت

باغا = لاک پشت

قیرخ آیاق = هزار پا

بؤو / بؤی = رتیل

یان قیلیج = خرچنگ

ایری قویروق، چایان = عقرب

قولاغا گیرن = گوش خیزک

قولا گیرن =گوش خیزک

قورداق = کرم

شئه قورداغی = کرم خاکی

ایپک قوردو = کرم ابریشم

ننم اوغلو = کفش دوزک

فاطما ننه = کفش دوزک

قیققی = کفش دوزک

پاپیش تیکن = کفش دوزک

رتیل: بویهْ، بووْه